W piątkowy wieczór, 21 sierpnia, na cmentarzu parafialnym w Skrzeszewie odbył się uroczysty capstrzyk z wojskową asystą honorową, inaugurujący obchody 106. rocznicy bitwy pod Skrzeszewem i Frankopolem. W blasku pochodni uczestnicy oddali hołd żołnierzom, którzy walczyli tu i oddawali życie. Podczas Apelu Poległych przywołano pamięć o bohaterach tamtych wydarzeń.

W ubiegłym roku w Skrzeszewie w ramach obchodów związanych z rocznicą bitwy i Świętem Wojska Polskiego, uczczono 90. rocznicę odsłonięcia pomnika ku czci poległych żołnierzy. Pomnik w tamtym czasie odnowiono a podczas sierpniowych uroczystości poświęcono.

W tym roku Instytut Pamięci Narodowej odnowił mogiły ułanów z 1920 r. spoczywających na cmentarzu w Skrzeszewie. Podczas wieczornego spotkania, ks. Piotr Jurczak proboszcz tutejszej parafii poświęcił odnowione kwatery wojenne.

Pomnik poświęcony bohaterom walczącym o Ojczyznę zwieńczony jest krzyżem z tablicą inskrypcyjną:

„Tu spoczywają Żołnierze Wojska Polskiego z Brygady Jazdy Ochotniczej mjr. Feliksa Jaworskiego polegli i zmarli z ran w bitwie z bolszewikami pod Frankopolem i Skrzeszewem 19 VIII 1920r. Cześć ich pamięci!”

Poniżej znajduje się płyta z ustalonymi 31 nazwiskami poległych żołnierzy. Na końcu listy wymienionych z imienia i nazwiska dopisano „oraz nieznani”.

Uroczysty capstrzyk z wojskową asystą honorową odbył się na cmentarzu parafialnym w Skrzeszewie w piątkowy wieczór, 21 sierpnia. Uczestnicy spotkali się w świetle pochodni, odbył się Apel Poległych. W miejscach pamięci złożono kwiaty i zapalono znicze.

Na cmentarzu obecni byli żołnierze, strażacy, harcerze, poczty sztandarowe. Wśród przedstawicieli Wojska Polskiego obecny był płk Adam Krysiak Dowódca 2 Brygady Pancernej Legionów. Reprezentowane były władze samorządowe, wśród parlamentarzystów był poseł Marek Sawicki, inicjator uroczystości. Nie zabrakło przedstawicieli Stowarzyszeń Unitum i Kocham Polskę.

Licznie zgromadzili się mieszkańcy, którzy pomimo później pory (capstrzyk rozpoczynał się o godz. 21.00) przyszli na uroczystości całymi rodzinami.

W sierpniu 1920 roku, w kilka dni po bitwie Warszawskiej, zwanej „cudem nad Wisłą” w rejonie Skrzeszewa i Frankopola (obecnie to pogranicze powiatów sokołowskiego i siemiatyckiego) Oddział Jazdy Ochotniczej mjra Feliksa Jaworskiego starł się w walce z oddziałami bolszewickiej 16. Armii. Bitwa ta nazywana jest „cudem nad Bugiem”. Polacy odnieśli błyskotliwe zwycięstwo, choć wielu z nich oddało życie za Ojczyznę. Ich ciała zostały złożone na cmentarzu w Skrzeszewie. Pamięć o tych wydarzeniach przetrwała nie tylko w przekazach historyków, ale też w pamięci mieszkańców.

Uroczystości „Bohaterom tamtych dni – Skrzeszew 1920” kontynuowano w sobotę, 22 sierpnia, a ich początkiem była Msza św. w intencji Ojczyzny w kościele pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Skrzeszewie. W kolejnych punktach odbyły się uroczystości na cmentarzu i przy pomniku. Na koniec zaproszono mieszkańców i gości na rodzinny festyn „Bohaterom tamtych dni – Skrzeszew 1920”:

Organizatorami uroczystości byli: Ludowe Towarzystwo Naukowo-Kulturalne, Second Life Fundation, Instytut im. Wincentego Witosa przy udziale Instytutu Pamięci Narodowej.

Tekst i zdjęcia: Agnieszka Bolewska-Iwaniuk